X
-گێزهر/جزر/ Carrot
پێكهاتهی
. 88%ئاو 9%شكر 3،.%چهوری 6.،%مادهی جهلاتینی وه به ڕێژهیهكی كهم كبریت + مهگنسیۆم + فسفۆر+پۆتاسیۆم +سۆدیۆم + كلۆر + دهوڵه مهنده به ڤیتامینهكانیpp+BB+ O+D+C+B2+A
*- سودهكانی
1- به سووده بۆ دهرده شا (داو الملوك )
2-هێور كهرهوهیه ((مهدئ) چونكه مادهی پۆتاسێۆمی تیایه .
4-چاو بههێز دهكات چونكه مادهی گێزهرین+كارۆتینی تیایه .
5-بۆ كێش وگهشهی مناڵ چاكه .
6-كاری ڕژێنی دهرهقی هاوسهنگ دهكات .
7- لێدانی دڵ ڕێك دهخات .
8- ئارامی به دهمارهكان دهدات .
9- كێش دادهبهزێنێ .
10- بۆ باداری وڕوماتیزمه به سوده .
11- چارهسهری قهبزی دهكات .
12- به سووده بۆ چالاكی جگهر + زراو +بۆری زراو .
13-دهبێته هۆی نهرمی وجوانی پێست .
14- بۆ حهوانهوهی مێشكی ماندوو بهسووده چونكه وزهی تیایه .
15- قژ و نینۆك به هێز دهكات .
17- كرمی ناو ڕیخۆڵه دهكوژێت .
18- چالاكی به گهده دهداو و ههرس ئاسان دهكات .
19- پوكی ددان به هێز دهكات .
20- بۆ نهخۆشی زهردوویی به سووده .
21- ڕێژهی شهكره له خوێندا دادهبهزێنێ .
22- خڕۆكهی سووری خوێن زۆر دهكات ز
23- بهرگری به هێز دهكات .
24- بۆ كهم خوێنی به سووده .
25-ترشی یۆریك دادهبهزێنێ .
* - بۆ كێ زۆر پێویسته ؟
1- ئافرهتی دوو گیان .
2- وهرزشهوان .
3- مناڵ .
4- نه خۆشی پێست .
*- شێوهی بهكار هێنانی گێزهر .
1- له ڕنده بدرێت و بخورێت .
2- به كولاَِوی واته باش وایه بكرێته ناو شلهوه .
3- وهك خهیار بخورێت باشتر وایه له گهڵ سركهدا بێت .
4- بكرێت به شهربهت .
5- بكوڵێنرێت و وهك چا بخورێتهوه .
*- باشترین جۆری گێزهر
ئهوهیه كه گهش و بریقهدار و ناسك و تازه بێت .
- سیر ( (الثوم)) / Ail
* - پێكهاتهی 60% ئاو 25% ڕۆنی بۆندار 5% پرۆتین 2،.%چهوری 47،.%خوێی كانزایی+كبریت + ئۆكسیدی ئهلیلی تیایه كه بۆنێكی تایبهتی ههیه
ب- سوودهكانی
1- دژی ڤایرۆسی تاعون (چاوه قوڵه ) یه
2- خوێن پاك دكاتهوه
3- پهستانی خوێن دادهبهزێنێ
4- دڵ چالاك و به هێز دهكات
5- كرمی گهده و ڕیخۆڵه دهكوژَێت
6- ئارهزوی هاوسهری زیاد دهكات(سكس)
7- به سوده بۆ تهنگه نهفهسی وههناسه توندی
8-دژی ههوكردنی ڕیخۆڵهیه
9- كرمی اكسیورپ + اسكارس دهكوژێ
10- دهبێته هۆی نهمانی كڕێشی سهر
12- گهرمی هێنهره بۆ لهش
13-ههرسی خواردن له گهدهدا دهكات
14- ناودهم پاراو دهكات و زوو توونیت نابێ
15- میز هێنهره به سووده بۆ لم و بهردی گورچیله
16- دژه ژههری پێوهدانی ژههراویه كانه
17- پوك وددان به هێز دهكات
18- وریا كهرهوهیه
19- بۆ لاوازی به سووده
20- چالاكی به دڵ دهدات و لێدانی ڕێك دهخات
21- مێشك به هێز دهكات
22- دهماره كرژهكان خاو دهكاتهوه
23- دژی میكرۆبی شێر پهنجه ( سرگان ) ه یان گهشهی
دهوهستێنێ
34- چاو ڕۆشن دهكات وبینایی به هێز دهكات
25- بۆنی ناخۆشی ناودهم ناهێڵێ
26- به سووده بۆ باداری وڕوماتیزمه
27- دهبێته هۆی چاك بوونهوهی ژانه سهر
28- گهشه به كۆرپهڵه دهدات
29- شهكرهی خوێن ڕادهگرێ
*- بۆ كێ باش نیه بیخوات1- ئهوانهی كه نهخۆشی پێستیان ههیه
2- ههو كردنی ناوهكی ( التهاب الباگنی )
3- بۆ ژنانی سك پڕ و شیر دهر
*- چۆن به كار دههێنرێت ؟
1- له ناو زهلاَتهدا
2- ناو چێشت
3-ڕۆژانه 30 گرام زیاتر به كارنههێنی
4- كام سیره چاكه ؟
تهڕ و تازه و پڕ وتوند
تێبینی / بۆ بۆن بڕهی سیر . نهعنا + كهرهوز + نۆكی كاڵ چاكه
كهرهوز
سهوزهیهكی گرنگ و خۆماڵیه و پێغهمبهر له بارهیهوه دهفهوێ (من أكل الكراث ونام امن من البواسير واعتزله الملك ) حيث مرفوع
واته : ههر كهس كهرهوز بخوات و بنوێ مایهسیری توش نابێت بهلاَم فریشتهی لێ دور دهكهوێتهوه . چونكه بۆنی دهمی ناخۆش بوه نهك زیانی ههبێت
*- پێكهاتهی
دهوڵه مهنده به ڤیتامین C + P + E
خوێی كانزایی + سودیۆم + پۆتاسیۆم + فسفۆرَ + كلۆر
*- سووده كانی
1- بۆ ڕوماتیزمه و باداری باشه
2- بۆ ئازاری جومگهكان
3- دڵ وجگهر و سی به هێز دهكات
4- بۆنی ناخۆشی ناو دهم ناهێڵێت
5- خوێنی خهست تراو دهكاتهوه
6- دهماره كرژهكان خاودهكاتهوه ( تصلب الشرایین )
7- میز هێنهره واته گورچیله و میزهڵدان پاك دهكاتهوه
8- بۆ ههناسه توندی به سووده
9- بۆ ئازاری گهده و ڕیخۆڵه باشه
10 – بۆ كۆڵنج و پشت یهشه چاكه
11- هێزی پیاوهتی زیادهكات
12- ئارهزوی خواردن دهكاتهوه
13- پوك و لێو و ددان پتهو دهكات
14- بهرگری له خوێن بهربوون دهكات
15- به سووده بۆ نهخۆشیهكانی پێست
16- بۆ ژههراوی بوونی گهده بهسووده
تێبینی
1- باش بشۆرێتهوه
2- تا گهش و تازه بێت چاكتره
*- چۆن به كاری بهێنی
1- وهك سهوزه
2- به زهلاَته
3- به لاسك و گهلاَوه بیكوڵێنه و وهك چا بیخۆرهوه
4- بكرێته ناو شلهوه
5- ناو ترشیات
*- بۆ كێ باش نیه زۆری لێ بخوات ؟
1-ئافرهتی دووگیان و مناڵ له بهر
2- ئهو كهسانهیش كه گهدهیان ناسازه
3-كهسێك كه دوپشك و مار پێوه یی دابێ
پیاز (البصل) Onion
پیاز ڕوهكێكه له جیهاندا ناسراوه
خوای گهوره دهفهرموێ{وَإِذْ قُلْتُمْ يَا مُوسَى لَن نَّصْبِرَ عَلَىَ طَعَامٍ وَاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنبِتُ الأَرْضُ مِن بَقْلِهَا وَقِثَّآئِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا.......... }البقرة61 واته: بهنی ئیسرئیلیهكان به موسا پێغهمبهریان وت به یهك جۆر خواردن ناژین داوابكه له خوا كه پێمان ببهخشێ لهوهی كهله زهوی دهڕوێ له ڕوهكه پاقلهییهكان ترۆزی و سهوزه سیر و نیسك و وشكه دان و پیاز و جۆرهكانی ( عن عائشة (ر.ض ) قالت انّ اخر طعام رسول الله كان فيه بصل) واته دایكی مسلمانان دهفهموێ پێغهمبهری خوا له كۆتایی ژهمه خواردنهكانیدا پیازی به كار دههێنا
*- پیكهاتهی پیاز .
كالیسۆم + پهنسلین + فسفۆڕ+كبریت + فلۆكۆتین + سلفاتی
الیل + ڤیتامین E+ C +P
*- سووده دهرمانیهكانی پیاز
1-بۆ دڵ ههڵچون وڕشانهوه چاكه .
2-سوڕی خوێن ڕیك دهخات و پاكی دهكاتهوه
3-میز هێنهره واته به سووده بۆ گورچیلهو ئهندام كۆی میز
4-ئارهق كردنهوه كهم دهكاتهوه
5-بۆ نهخۆشیهكانی جگهر سوود بهخشه
6-میكرۆب كوژه به تایبهتی میكرۆبی تایفۆئد
7-دهبێته هۆی تهمهن درێژی
8- دژی نهخۆشی شێر پهنجهیه
9-زهین و بیركردنهوه به هێز دهكات
10-چاره سهره بۆ ژههراوی بوون ( التسمم)
11-بۆ ئاوسانی سیهكان
12-تادادهبهزێنێ
13-دهمارهكان به هێز دهكات
14-توانای پیاوهتی (سیكس ) زیاد دهكات
15-كاریگهری بۆ دڵ وسووڕی خوێن ههیه
16-ڕێژهی شهكر له خوێندا ڕادهگرێت
17-به سووده بۆ به مۆم بوونی جگهر
17- ئاوسانی سك
18- ههو كردنی لاق
19- ئازاری كهمهر
20- دڵ چالاك دهكات
21- به سووده بۆ تهنگه نهفهسی
22-بۆگهنی ناو دهم و گهده ناهێڵێ
23- چهوری لهش دهتوێنێتهوه
24- مێشك به هێز دهكات
25- به سووده بۆ ئهو مندالاَنه كه درهنگ پێ دهگرن
26- بۆ ئێسكه نهرمهی پیرو به سالاَ چوان به سوده
27-خوێن بهرهكان خاو دهكاتهوه
28-به سووده بۆ نهخۆشی وهناق وشهكره
29- كێشی لهش دادهبهزێنێ
30-چاره سهره بۆ ههو كردنی پرۆستات
31- ئارهزوی خواردن دهكاتهوه
32- ڕژیّنهكانی گورچیله چلاك دهكات
33- به سووده بۆ پێست وقژ ڕوتانهوه چونك مادهی كبریتی تیایه
34- ئارام بهخشه به تایبهتی پێش خهوتن بخورێت
35-بهڵغهم كهم دهكات
36- به سووده بۆئهو كهسانه كه قهبزن
37- به سووده بۆ دهرده ڕێوی(داء الثعلب) توك ڕوتانهو ه
38- ڕژێنی فرمێسك به هێز دهكات
*- بۆ كێ باش نیه بیخوات ؟
1- بۆ ئهو كهسانه كه بهد ههرسن وئازاری ڕیخۆڵه و گهدهیان ههیه
2-ئهوانهیش كه گهدهیان ههستیاره (حساس ) به ههندێ خواردن
*- چۆنی به كار بهێنیت ؟
1- به كاڵی وهك ههموو سهوزهیه كی تر كه ئهمه باشترین شێوهیه
2- به برژاوی
3-له ڕنده بدرێت
4-له گهڵ نان +پهنیر + تور +زهیتون + زهلاَته
5- بكرێته ناو چێشت و خۆراكه كولاَوهكانهوه
6- بیكوڵێنی و ئاوهكهی بخۆریتهوه
7- له گهڵ خواردندا وهك سهوزه .
تێبینی
1-دهر كهوتوه له ههر كۆمهڵگه یهكدا پیاز زۆر به كار بهێنرێ كهمترین ڕێژهی شێر پهنجه(سرطان ) ی تیایه
2- له بهرلین پایتهختی ئهڵمانیا ههموو ساڵێك حهوتهیهك
ئاههنگی پیاز ساز دهكهن
4-له كتێبی( الاغذية) دا به پیاز دهڵێ (دكتۆر پیاز)
5-پیاز(20) ئهوهندهی سێو كالیسۆمی تیایه (2) ئهوهنده
فسفۆرَ (3) ئهوهنده ڤیتامین ِA
6- د. ستامانۆف له زانكۆی سۆڤیهت دهڵێ جوتیارهكانی
بولگاریا تووشی نهخۆشی شێرپهنجه نابن هۆكهی ئهوهیه كه پیاز زۆر به كار دههێنن
7- دهركهوتوه كه دریژترین تهمهن لهو ولاَتانهیه كه پیاز زۆر به كار دههێنن
كهلهرم / Cabbage
سهوزهیهكی خۆماڵیهو زانایانی ڕۆمان پێش له (600) ساڵ بۆ نهخۆشی به كاریان هێناوه
*- پێكهاتهی
تازهترین لێكۆڵینهوه دهری خستوه كه ههر ( 100) گرام له كهلهرم (3) گرام پرۆتین (6) گرام چهوری (6) گرام شهكر (50) میلی گرام فسفۆڕ (50) میلیگرام كالیسیۆم (80) میلی گرام ڤیتامین سی ،15% ڤیتامین بی 1 ، 5، ,12، %ڤیتامین بی 2 + ڤیتامین كهی ، دی2 له گهڵ ڕێژهیهكی زۆر له كبریت +زهنیخ +مس +یۆد+ كالیسیۆم + پۆتاسیۆم +مهگنیسیۆم + ترشهی لیزین واته زۆرینهی مادهكانی ژیانی تیایه
*- سوودهكانی كهلهرم
1-به سووده بۆ سكچوون
2-بۆ هێور كردنهوهی دهمارهكان
3-قهبزی ناهێڵێ .
4-به سوده بۆ دهنگ نوسان
5-بۆ ئاوسانی ئاڵوهكان
6-به مۆم بوونی جگهر
7-برینداری وههوكردنی لهش
8-بۆ ئارایش و جوانی پێست
9- زیبكهی دهم وچاو لادهبات
10-بۆ دومهڵو لوو چاكه
11-له ناوبردنی كرمی ڕیخۆڵهو گهده .
12- بۆتهنگه نهفهسی
13-رۆماتیزم و باداری
14-پهستانی خوێن
15نهخۆشیهكانی چاو
16-نهخۆشیهكانی جگهر
*- باشترین جۆری
ئهوهیه كه ناسك وتازهو ئاودارو بێت .
ه-به كارهێنانی
به كاردههێنرێت به شێوهی
1-وهك سهوزه
2- ناو زهلاَته
3- ناو ترشیات
*- باش نیه بۆ
1-بۆ ئهو كهسانه كه گهدهیان ناسازه
2- بۆ مناڵ و پیر چونكه ههرسی قورسه
3- دهبێ زۆری لێ نهخورێت تا نهبێته هۆی غازاتی گهده
كهلهرم / Cabbage
جلال محمد سرۆچكی
سهوزهیهكی خۆماڵیهو زانایانی ڕۆمان پێش له (600) ساڵ بۆ نهخۆشی به كاریان هێناوه
*- پێكهاتهی
تازهترین لێكۆڵینهوه دهری خستوه كه ههر ( 100) گرام له كهلهرم (3) گرام پرۆتین (6) گرام چهوری (6) گرام شهكر (50) میلی گرام فسفۆڕ (50) میلیگرام كالیسیۆم (80) میلی گرام ڤیتامین سی ،15% ڤیتامین بی 1 ، 5، ,12، %ڤیتامین بی 2 + ڤیتامین كهی ، دی2 له گهڵ ڕێژهیهكی زۆر له كبریت +زهنیخ +مس +یۆد+ كالیسیۆم + پۆتاسیۆم +مهگنیسیۆم + ترشهی لیزین واته زۆرینهی مادهكانی ژیانی تیایه
*- سوودهكانی كهلهرم
1-به سووده بۆ سكچوون
2-بۆ هێور كردنهوهی دهمارهكان
3-قهبزی ناهێڵێ .
4-به سوده بۆ دهنگ نوسان
5-بۆ ئاوسانی ئاڵوهكان
6-به مۆم بوونی جگهر
7-برینداری وههوكردنی لهش
8-بۆ ئارایش و جوانی پێست
9- زیبكهی دهم وچاو لادهبات
10-بۆ دومهڵو لوو چاكه
11-له ناوبردنی كرمی ڕیخۆڵهو گهده .
12- بۆتهنگه نهفهسی
13-رۆماتیزم و باداری
14-پهستانی خوێن
15نهخۆشیهكانی چاو
16-نهخۆشیهكانی جگهر
*- باشترین جۆری
ئهوهیه كه ناسك وتازهو ئاودارو بێت .
ه-به كارهێنانی
به كاردههێنرێت به شێوهی
1-وهك سهوزه
2- ناو زهلاَته
3- ناو ترشیات
*- باش نیه بۆ
1-بۆ ئهو كهسانه كه گهدهیان ناسازه
2- بۆ مناڵ و پیر چونكه ههرسی قورسه
3- دهبێ زۆری لێ نهخورێت تا نهبێته هۆی غازاتی گهده
كاهوو / خسّ
سهوزهیهكی زۆر به سودهو له كۆنهوه ناسراوه ههرهمهكانی میسر وێنهی كاهویان له سهر دیوارهكانی كێشاوه
*/ پێكهاتوه له : 96-97% ئاو . 2% چهوری . 2,2% پرۆتین .
دهوڵه مهنده به ڤیتامینهكانی . ئهی . بی1. سی . ئێچ. و كالیسیۆم و فۆسفۆڕ و ئاسن و كلۆرۆفیل .
ب- سوودهكانی
1-بۆنی ناخۆشی گهده ناهێڵێ
2-بۆنی سیرو پیاز دهبڕێ
3-مێشك به هێز دهكات
4-بینایی چاو زیاد دهكات
5-بهسووده بۆ نهخۆشی شهكره
6-خوێن دهپاڵێوێت و پاكی دهكاتهوه
7-بهرگری له ههڵوهرینی موو دهكات
8-ئارهزووی خواردن زیاد دهكات
9-كاهوو لهگهڵ سركهدا گهده چالاك دهكات
10-ئارام بهخشه بۆ دهمارهكان و دڵه ڕاوكه ناهێڵێ
11-بۆ ئازاری مانگانهی ئافرهتان به سووده
12-بۆ نهخۆشی منالاَن بهتایبهت كۆكه به سووده
13-خهو هێنهره
14-ئارهزووی سێكسی هاوسهنگ دهكات
15- بۆ ئازاری قۆڵۆن به سوده
16- به سوده بۆ نهخۆشی خهمۆكی
17- بۆكهم خوێنی سود بهخشه
*/ باش نیه بۆ
1- پیرو به سالاَچو
2- بۆ ئهوانهی كه باری سێكسیان لاوازه
3- بۆ نهخۆشی مێشك (اعصاب )
چواله بادهم/ لوز Almond tree چواله سێ جۆری ههیه شیرین ، تاڵ ، فهریكه |
چارهسهری سروشتی چینی بۆ كردنهوهی شادهمارهكانی دڵ
نهخۆشی شادهمارهكانی دڵ چیه؟
ئهم نهخۆشیه بههۆی تهسكبوونهوهی یان گیرانی شادهماره تاجیهكان روودهداتو، ئهم تهسك بوونهوهیهش بههۆی رهقبوونی شادهمار روودهدات، واته شادهمار نهرمی خۆی لهدهست دهدات ئهو چهوریانهی كه كۆلیستڕۆڵی تێدایه تیایدا دهنیشێت، ئهمهش وادهكات كه رێڕهوی خوێن ناڕهحهت بكات.
ئهم نهخۆشیه به دوو شێوهی سهرهكی دهردهكهوێت كه ئهویش سنگه كوژێو جهڵدهی دڵ
ئهو هۆكارانهی كه دهبنه هۆی توشبوون به نهخۆشی شادهمارهكانی دڵ چین؟
كۆمهڵێ هۆكاری كاریگهر ههن كه ئهبنه هۆی توشبوون بهم نهخۆشیه، ئهو هۆكارانهش به هۆكاری ترسناك ناو دهبرێنو، ئهم هۆكارانهش بهم شێوهیه دابهش دهكرێن :
* ئهو هۆكارانهی كه له دهسهڵاتی ئادهمیزاددا نیهو دهستی بهسهردا ناگیرێ وهك، تهمهنو رهگهزو بۆماوهیی.
* ئهو هۆكارانهی كه له دهسهڵاتی ئادهمیزاددایهو دهستی بهسهردا دهگیرێ وهك: جگهرهكێشانو بهرزبوونهوهی رێژهی كۆلیستڕۆڵی خوێنو بهرزبوونهوهی فشاری خوێنو، نهخۆشی شهكرهو، كهم جوڵهیی لهشو، قهڵهویو هتد..
مانهوهی چهوری له شادهماره تاجیهكان ئهبێتههۆی سنگهكوژێو جهڵتهو، ههتاوهكو هۆكاره ترسناكهكان زیاد بكات ئهگهری تووشبوونی به یهكێ لهو نهخۆشیانه دووقات دهبێتهوه، ئهگهر تۆ كهسێكی جگهرهكێش بیت ترسو ئهگهری تووشبوون بهو نهخۆشیه دووهێندهی توشبوونه بهم نهخۆشیه لای كهسێكی جگهرهنهكێش.
ئهگهر لهههمان كاتدا توشی بهرزبوونهوهی رێژهی كۆلیستڕۆڵی خوێن بووی، ئهوا ترسی تووشبوون بهم نهخۆشیه چوار هێندهی خۆی زیاد دهبێت
ئهگهر جگهرهكێشبێتو رێژهی كۆلیستڕۆڵی خوێنیشت بهرزبوو، توشی فشاری بهرزی خوێن بوبیت، ئهوه ئهگهری تووشبوون به نهخۆشی شادهمارهكانی دڵ ئهبێته ههشت هێندهی خۆی به بهراورد لهگهڵ ئهوانهی كه دوورن لهم نهخۆشیانه
ئهوهی كه گرنگهبۆ كردنهوهی شادهماره گیراوهكانی دڵ:
ئاوی لیمۆ 1كوپ
ئاوی زهنجهفێڵ 1كوپ
ئاوی سیر 1كوپ
سركهی سێو 1كوپ
ئهمانه ههمووی تێكهڵ بكهو لهسهر ئاگرێكی مامناوهند بیكوڵێنه بۆ ماوهی نیو كاتژمێر
كه بویه پێوانهی 3 كوپ لهسهر ئاگرهكه لایبهرهو تا سارد ببێتهوه، دوای ئهوهی كه سارد بویهوه، لهگهڵ 3 كوپ ههنگوینی سروشتی ساغ تێكهڵی بكهو بیكهره له ناو شوشهیهكدا ههڵیبگره.
ههموو بهیانیهك به سكی ناشتا یهك كهوچكی چێشتی لێبخۆ به رێكو پێكی، ئهوه به پشتیوانی خوای گهوره دهبێتههۆی كردنهوهی ههموو شادهماره گیراوهكانت.
ه ئیتر پێویستت به نهشتهرگهری قهستهره یان نهشتهرگهری جسر نابێت....
ئومێد دهكهم كه ئهم پهیامه بگهێنن به ههموو دۆست هاوڕێكانتان.
گهنمه شامی الذرّة / Maize
*- پیكهاتهی
10 % ئاو 15% پرۆتین 4% چهوری 1% مادهی كانزایی + ڤیتامین بی
*- سوودهكانی
1-بۆمیزهڵدان و گورچیله زۆر به سوده
2-چالاكی به دڵ دهدات
3-لهش ودهمارهكان به هێز دهكات
4-ڕیكخهری گلاندی پهری زادهیه
5-چارهسهره بۆ پهستانی خوێن
6-رَێگه دهگرێت له دروست بونی كۆلسترۆل
*- چۆن به كاردێت ؟
1-به فهریكهیی
2-به برژاوی
3-به نانی
4- به شلهیی
چارهسهر به دهرمانی گیایی
دهرمانی گیایی وهكو ئهو دهرمانخانانهی ئهو سهردهمهبوون، دهرمان وه دهرمانی گیایی كاریگهرو سوودی نێگهتیڤی ههیه بۆ چارهسهری مرۆڤ، لهگهڵ ئهوهیدا ئیسلام هانی مرۆڤ بهگشتیو موسڵمانان بهتایبهتی دهدات بهوهی كه پارێزی كردن باشتره له چارهسهری.
ئێمه ههمانه چهندین خواردنی تهبیعی كه سوود بهخشه بۆ مرۆڤ، وه زانستی پزیشكیش دانی بهوه داناوه كه دهرمانی گیایی ههیه چهندین جۆر ڤیتامینات لهخۆیهوه دهگریت، ههروهها چارهسهریمان ههیه به (ئاو)ێ وهههشمانه به (ههنگوین)و ههروهها خوێو زهیتونو رونی زهیتو رهشكهو سیرو پیازو میسكو زهنجهبیلو خورماو شیرو ئاوی سێوو سركهو...هتد. وهكاتێك كهوا زانستی پزیشكی بونی ئهو تۆی نهبووه مرۆڤهكانو بهتایبهت مرۆڤی كورد سوودی زۆریان بینیوه له چارهسهری گیاییو سروشتیو عهقیدهیی، بۆ نمونه: كاتێ كه مار به یهكێكی وهدهدا هیچ نهخۆشخانهو پزیشكێك لهئارادهنهبوو، بهڵكو بهجۆرێك لهجۆرهكانی گیا دهیانهێنا دوای خوێن بهردان له شوێنی برینهكه چارهسهریان بهم گیایه دهكرد، ههروهها (الحجامه) كهلهشاخ كه سوننهتی پێغهمبهرمانه صلی الله علیهوسلم، ئینجا نهخۆشی دڵو زكچونو پێستهو ژانی ئێسكو تهسهممومو شكستو ژانه زگو رۆماتیزمو ئیلتیهاباتو بێ هێزی (یاخود ساردی) جنسیو...چهندین نهخۆشی تر لهم رێگهیهوه (لهرێگای عیلاجی تهبیعیو دهرمانی گیاییهوه) چارهسهری بۆ دهكرا، وه چارهسهری شكستو لهگهرچونو دۆزینهوهی هۆكاری ئێش ئهوه كهسانێك به ههستو فهنو زیرهكی خۆیان دهیاندۆزیهوهو چارهسهری گونجاویشی بۆ دهكرد، مامانی بۆ مناڵ بوونیش حاڵهتێكی ئاسایی زۆرێك له ئافرهته بهتهمهنهكان بووه،
لهكۆتاییدا دهڵێم جوانیان فهرمووه كه دهوترێ: چارهسهری نهخۆش دهرمانو دهرمانی گیاییهو چابوونهوهو شیفاش (لهلای خوای گهورهو) به قورئان ی پیرۆزه.
وه به نسبهت مێژوهكهشی دهگهڕێتهوه بۆ ههزاران ساڵ پێش ئێستا كه له یۆنانو صینو میصر عیلاجی تهبیعی بهكارهاتووه، وه له ئیسلامدا تهنزیمو وردهكاری زۆری بۆكراوه كه ئێستا ئیعجازی زانستی سهردهم رۆژبهرۆژ (له رونكردنهوهكانی سوننهت) شتی تازهو نوێی لێ دهدۆزنهوه، كه ئهمه(واته: بونی دهرمانی گیاییو سوده بێ ژومارهكانی) واقیعێكی زیندوی حاشا ههڵنهگره.
سپێناخ -پارێزگاری لهخانهكانی لهش دهكات بهشێوهیهكی سروشتی، و ناهێڵێت بگۆڕێن بۆ خانه شێرپهنجهییهكان. دهتوانرێت سپێناخ بشۆردرێتهوهو بجنرێتو بكرێته مهنجهڵێكهوه تاكهمێك دهكوڵێت، پاشان كهمێك ڕۆنو پیازو خوێی تێكهڵ بكرێت تا بهئاوهكهی خۆیهوه سوردهبێتهوه.
سپێناخ یهكێكه لهسهوزه گهڵادارهكان، كهپێكهاتهی كانزایی پێویستی بۆ لهش تێدایه، وهك ئاسن و مهگنیسیوم، ههروهها بیتاكاروتینی تیایه كه پارێزگاری لهتوشبوون بهوهرهمی شێرپهنجه و دڵو سوڕی خوێن دهكات، ڕووهكێكه بهدرێژایی ساڵ دهڕوێنرێت، لهزۆربهی سهوزهكانی تر سود بهخشتره، بۆیه پێویسته زۆر بهكار بهێنرێت، گهڵای سپێناخ ڕێژهیهكی زۆر ڤیتامین (د) تیادایه.
سپێناخ، خوێی كانزایی و ئاسنو كبریتو فوسفۆر، كلۆر، كالسیۆم، و مسو ڤیتامینهكانی A , D , B , K .تیادایه.
سپێناخ له زهڵاتهو خواردنه كوڵاوهكاندا بهكار دههێنیرێت، و پێویسته لهكاتی كوڵاندنیدا ئاوهكهی ههڵگیرێت، چونكه زۆری سودهكانی لهئاوهكهیدایه.
لهلێكۆڵینهوهیهكی ئهمریكیدا كهلهسهر 9000كهس تاقیكراوهتهوه، ئهو كهسانهی كه بهزۆری میوهو سهوزه بهتایبهت ئهو سهوزانهی كه گهڵاكهی سهوزێكی تێر، دهخۆن، وهكو سپێناخ، بهڕێژهی 20% كهمترڕوبهڕوی مهترسی نهخۆشی سهكتهی مێش دهبنهوه.
ههروهها لێكۆڵهرهوان لهو لێكۆڵینهوهیاندا ئهوهیان دۆزیهوه كه دهتوانرێت خۆ له نهخۆشی سهكتهی دهماغ بپارێزرێت بهوهی كه ڕۆژانه پێنج جار سهوزهو میوه بخورێت، بهتایبهت گهڵای ئهو ڕووهكانهی كه دهوڵهمهندن به مادهی فولیت وڤیتامین (ب).
واباشه سپیناخ بۆ ماوهیهكی زۆر ههڵنهگیرێت، چونكه سودهكانی لهدهست دهدات، ههروهها باشتره سپێناخ بهكاڵی لهناو زهڵاتهدا بخورێت، چونكه بهكوڵاندنی ههندێ پێكهاتهی خۆراكی باشی نامێنێت.
سوده پزیشكییهكانی سپێناخ :
-تینوێتی ناهێڵێتو تا دادهبهزێنێت.
-میز هێنهره.
-جگهر چالاك دهكاتو بهرگری لهههوكردنی جگهر دهكات.
-زوو ههرس دهكرێت .
-چارهسهری ههوكردنی سنگ دهكات.
-بۆ ئهو ژنانهی كه سكپڕن خواردنی سپێناخ زۆر بهسوده، چونكه ترشی فۆلیكی تێدایه، كهبۆ كۆرپهله گرنگه، ترشی فۆلیك ڕۆڵێكی گهوره دهبینێت له دروستكردنی خڕۆكه سورهكانی خوێندا، كه ناهێڵێت كهمخوێنی ڕووبدات.
- لهبهر بوونی ڕێژهیهكی باشی ئاسن تیایدا، بهخواردنێكی گونجاو دادهنرێت بۆ منداڵان لهقۆناغی گهشهكردنیاندا.
-خواردنی سپێناخی تازه بهشێوهیهكی باش بهشداری له چاكبوونهوهی برینی دهرهكی دهكات.
-لهبهر بوونی كبریت تیایدا، هۆكاره بۆ جوانی پێستو تهندروستی قژ .
-پارێزگاری لهتوشبوون بهشێرپهنجهو سهكتهی دهماغ دهكات.
-یارمهتی دابهزینی پاڵهپهستۆی خوێن دهدات.
-پارێزگاری چاو دهكات.
-ڕێژهی كۆلسترۆڵ لهخوێندا كهمدهكاتهوه.
-ترشهڵۆكی گهده (دڵه كزه) ناهێلێت.
-جوینی گهڵای سپێناخ چارهسهری ههوكردنی پووك دهكات.
-پارێزگاری له توشبوون به شێرپهنجهی سییهكان دهكات بههۆی بوونی مادهی بیتاكاروتین.
-بهڕێژهی 70% مهترسی توشبوون بهخۆشیی (عصبی) دادهبهزێنێت .
-نیشانهكانی پیربوون لهسهر پێست دوادهخات بههۆی بوونی مادهی (وتین) تیایدا.
زانایانی خۆراك ئهوهیان ئاشكرا كردووه كه سپێناخ یارمهتی پێدانی هێزو چالاكی لهش دهدات، ههروهها ڕۆڵكی كاریگهر له بنیاتنانی ئێسكدا دهبینێت. بۆ ئهوانهی كهتوشی نهخۆشی وشكبوونهوه بوون چارهسهرێكی بهسوده، پێكهاتهی مغنیسیوم تایبهتمهندیهكی بههێزی ههیه دژی نهخۆشی شهكره، و مهترسی توشبوون بهشهكره كهمدهكاته، كاریگهری لهسهرهۆڕمۆنی (انسولین) ههیه، ئهبێتههۆی زیاترچالاككردنی ئاستی شهكر لهخوێندا.
دهتوانرێت بهشلهییش لهگهڵ برنج پێشكهش بكرێت بهم شێوهیه:
-نیوكیلۆ سپێناخ.
-دووپیازی جنراو، یهك كهوچك ڕۆن.
-نیو كیلۆ گۆشت یان قیمه.
-زیره، خوێ، بیبهری ڕهش.
-3 تهماتهی جنراو، دووكهوچك دۆشاو.
-كشمیشو لهتكهنۆك.
سهرهتا سپێناخهكه دهشۆرێتهوهو بهوردی دهجنرێت،
ڕۆنهكه گهرم دهكرێتو پیازهكهی تێدهكرێت تاماوهی (5) دهقیقه، گۆشته جنراوهكه یان قیمهكهی تێدهكرێت.
پاشان زیرهو بیبهری ڕهش و خوێكهی دهكرێت بهسهرا،
دواتر تهماتهو دۆشاوهكهی دهكرێت بهسهرداو تێكهڵ دهكرێت و لهسهر ئاگرێكی هێواش جێدههێڵرێ تاماوهی سهعاتیك تاوهكوو گۆشتهكه دهكوڵێت.
پاشان سپێناخه جنراوهكهی تێكهڵ دهكرێتو تاماوهی 10-15 خولهك دهكوڵێنرێت.
ههروهها زهڵاتهی سپێناخیش بهم شێوهیه ئاماده دهكرێت:
دهسكێ سپێناخی ورد جنراو.
دهسكی َمهعدهنوسی ورد جنراو.
پیازێكی ورد جنراو
خهیارێكی وردكراو
خوێ و كهمێك ئاوی لیمۆ، سركه
ههموو كهرهستهكان تێكهڵ دهكرێتو خوێ و سكركهو ئاوی لیمۆكه دهكرێت بهسهریداو تێك دهدرێت.
خواردنهوهی چای سهوز، سوودی بوَ تهندروستی ههیه
|
زهنجهبیل و سودهكانی بهشی یهكهم زهنجهبیل یهكجار بهسوده بۆ تهندروستیتان بۆیه بهكاری بهێنن. خوای كهوره دهفهرمییت ويسقون فيها كاسا كان مزاجها زنجبيلا عينا فيها تسمى سلسبيلا)) زهنجهبیل روهكێكه كه له ژێر زهویدا دهڕوییت بهشێوهی تۆپهڵ ڕهنگهكهی قاوهیی یان سپێكی زهردباوه بۆنێكی تیژ و خۆشی ههیهو تامی تونهوتفته شێوهشی له پهتاتهی گرێدار دهچێت تا وشك نهكرێتهوه ناهاڕێت بهزۆری له وولاَتانی (هند و صين و باكستان و جامايكا )دهچێنرێت گوڵی زهنجهبیل زهرده . زهنجهبیل لهژێر زهویدا دهرناهێنرێت تا بهتهواوی گوڵهكهی سیس دهبێت و دهوهرێت پاش دهرهینانی لهژێر زهویدا پێویسته بۆ ماوهی دوو ڕۆژ لهناو ئاودا بمێنێتهوه بۆ ئهوهی نهپوكێتهوه پاراستنی زهنجهبیل بۆماوهیهكی درێژ پێویسته له شوێنانی دانهپۆشراو بێت و لهگهڵ بیسبهری تون ههڵبگیرێت . باشترین جۆری زهنجهبیلیش زهنجهبیلی جامایكیی زهنجهبیل بهكاردێت بۆ ( خۆش كردنی بۆنی خواردن و دهركردنی بای ڕیخۆڵهو بهكارهێنانی له پێكهاتهی ئهو دهرمانانهی كه بۆ پاككردنهوهو فراوان كردنی دهمارهكانی خوێن بهسودن و كاریگكهری ههیه لهسهر بههێزبونی توانی جنسی و كهم كردنهوهی ئازاری سوڕی مانگانه و بههێزكردنی توانای بیركردنهوه و بههێزكردنی گهده و یارمهتی ههرس كردنیش دهدات غهرغهره پێكردنی ئاوی زهنجهبیل دهبێته هۆی نههێشتنی بۆنی ناخۆشی دهم و ههروهها كاریگكهری باشی ههیه لهسهر بههێزكردنی توانای ( دهزگای بهرگری لاشه ) و دژه زیندهێكی سروشتی باشه و بههێزكهری هۆرمۆنهكانی خوێنهو چالاك كهرهوهی ئهندامهكانی لاشهیه و بهسووده بۆ شهو كوێری و پاك كردنهوهی گورچیلهكان و ڕێڕهوی میز زهنجهبیل له سونهتی چارهسهركردندا باوكی سهعیدی خودری ( ر.ض ) خوای لیبێت دهفهرمێت ( پاشای ڕۆم ههندێك زهنجهبیلی بهدیاری ناردبوو بۆ پێغهمبهر (دهرخواردی ههموومانی داو منیش پارچهیهكم خوارد. له كتێبی ( ابن قیمی جهوزیهوه) ابن قیم دهڵێت(زهنجهبیل یارمهتی دهری ههرسه و نهرمكهرهوهیهكی سروشتی ڕیخۆڵهكانهو بهسوده بۆ بهربونی كونیلهكانی جگهر و پارێزهری سهرماو شێیه و پاڵنهری بای ڕیخۆڵو بههێَزكهری توانای جنسیه و بهگشتی بهسوده بۆ جگهر و گهده مانای ئایهتی ( مزاجها زنجبیلا) بهواتای (مزاج ) له ( مزج ) هوه هاتوه واته تێكهڵ كردنێك كه دهیپارێزێت و تام و بۆنێكی خۆشیش دهبهخشێت بهو شتهی كه زنجبیلهكهی تێكهڵ دهكرێت . حسان لهم بارهیهوه دهفهرمێت ( ئهو تێكهڵ كردنه وهك تێكهڵ كردنی ئاو ههنگوین وایه بۆ نمونه كه دهبێت به ( هنگوین ئاو. باوكی مقاتل دهگێڕێتهوه له ابی صاڵحهوه ئهویش له سهعدهوه ئهویش له ابی سهلهوه له حسن(ر.چ) كه پێغهمبهر ( ص) فهرمویهتی( چوار سهرچاوه (كانی) له بهههشت دا ههن دووان لهو سهرچاوانه له ژێر عهرشی خوای گهورهوه دهڕۆن ئهو سهرچاوانه ئهوانهن كه خوای گهوره له بارهیانهوه دهفهرمێت(یفجرونها تفجیرا ) یهكێك لهو سهرچاوانهش (زهنجهبیل ) ه ئهو دوو سهرچاوهكهی تریش له سهروی عهرشهوه ههڵدهقوڵێن و دهڕۆن كه خوای گهوره له بارهیانهوه له قورئاندا دهفهرمێت:- (عینا فیها تسمی سلسبیلا) واته (التسنیم ) ئهم ریوایهته ترمزى له كتێبی ( نوادالاصول) دا هێناویهتیابن كثير له تفسیرهكهی خۆی ( مجهلهدی /4 لاپهڕه/456 ) دا له شیكردنهوهی ئایهتی (ويسقون فيها كأسا كان مزاجها زنجبيلا) مهبهست لهم ئایهته واته ئاو دهدرێتهپیاو چاكان به كوبی خواردنهوه (كان مزاجها زنجبیلا) ههندێك جار شهرابیان بۆ تێكهڵ دهكرێت لهگهڵ كافوردا به ساردی ، ههندێك جاریش له گهڵ زهنجهبیل دا به گهرمی بۆیان ئامادهدهكرێت بۆ ئهوهی لهزهت لهو خواردنهوانه وهربگرن تێبینی ( بۆ زانیاری/ خواردنهوهكانی بهههشت مرۆڤ سهرخۆش ناكهن و زیان بهخش نین بهڵكو خواردنهوهیان زۆر بهتامه ئهویش له پاداشتی ئهوانهی كه له دونیادا خۆیان پاراستووه له خواردنهوهی شهرابی سهرخۆش كهری نهفرت لێكراو كه بیر و هۆشی مرۆڤ ناێڵێت خوای گهورهش راست دهفهرمێت (لا فيها غول ولا هم عنها ينزفون ) سورة الصافات :47 ئهو نهخۆشیانهی كه زهنجهبیل چارهسهریان دهكات 1-بۆ بههێزكردنی بیر و هۆش و لهبهركردنی زانیاری و له بیر نهچوونهوه 55 گرام له زهنجهبیلی هاڕاو لهگهڵ 50گرام شیر و50گرام له ڕهشكه لهگهڵ یهك كیلۆ ههنگوین تێكهڵ دهكرێت و ڕۆژانه كهوچكبَكی بچووكی لێ دهخورێتهوه لهناشتاو سنوبهر وهكو بادام وایه و كشمیش. 2-بۆ چارهسهری كۆكین و سهر ئێشسه:- كهوچكێكی بچووك له هاڕاوهی زهنجهبیل لهگهڵ پهرداخێك زهیتی زهیتوون تیكهڵ دهكرێت و شوێنی ئازارهكهی پێ چهوور دهكرێت ههروهها ئاوی زهنجهبیل لهگهڵ نعناع و تۆوی تۆوی رهشكه به گهرمی كهوچكێكی بچووكی لێدهخورێتهوه 3-بۆ چارهسهركردنی شهو نخونی:- پهرداخێك له شهربهتی گێزهر كه نیو كهوچك زهنجهبیلی هاڕاوی تێدهكرێت لهگهڵ ههنگوین دهشێلرێت و پێش خهوتن دهخرێته سهر چاو 4-بۆ چارهسهر كردنی سوڕخواردنی سهروو گێژی:- هاڕاوهی زهنجهبیل و شهكر و( بینسب ) دهكوترێت و له تاریكیدا وشك دهكرێتهوه پاشان كڵۆ كڵۆ دهكرێت و پێش سهفهر یان لهكاتی سهر گێژ بووندا دهمژرێت 5- بههێز كردنی بینین:-* پهرداخێك شهربهتی گێزهری سروشتی تێكهڵ كراو لهگهڵ هاڕاوهی زهنجهبیل دهخورێتهوه پاشان ههردوو چاو به گیراوهی رازیانه)بهیانیان دهشۆرێت 6-بۆ چارهسهر كردنی دهنگ گیران و ناڕهحهت قسهكردن:- چهور كردنی قوڕگ به گیراوهی زهنجهبیل و نهعناع و زهیتوون به ڕێژهی ( 3،1،1 ) لهگهڵ خواردنهوهی ئاوی (النسون ) شیرین لهگهڵ شهكر 7-بۆ پاك كردنهوهی قوڕگ و بۆری ههناسه :- دووبارهكردنهوهی ههمان كرداری پێش و لهگهڵ جوینی معدهنۆس و خواردنهوهی شیری پاك و( الدكر ) و ههنگوین 8-چارهسهركردنی ههڵچوونی عهسهبی:- (گوڵی الخوزامی ) لهناو نیو پهرداخ ئاودا نوقم دهكرێت له ئێوارهوه تا بهیانی پاشان دهپاڵێورێت و لهگهڵ ههنگوین تێكهڵ دهكرێت و كهوچكێكی چا زهنجهبیلی تێدهكرێت لهكاتی پێویست دا دهخورێتهوه 9-بۆ چارهسهركردنی دڵه ڕاوكێ :- پهرداخێك شیری گهرم لهگهڵ كهوچكێكی بچووك له زهنجهبیل تێكهڵ دهكرێت و زهیتی زهیتوونی تێدهكرێت و لاشهی پێ چهور دهكرێت له بیرت نهچبَت یاده خوای گهوره بكه چونكه قورئان دهفهرمێت {......ألا بذكر الله تطمئن القلوب 10- بۆ چارهسهر كردنی كۆكه:- كهوچكێكی بچووك له زهنجهبیل لهگهڵ كهوچكێك له ئاردی تۆوی رهشكه ) پاش كولاَندنیان لهگهڵ نیو پهرداخ ئاو تێكهڵ دهكرێت لهگهڵ شهكردا دهخورێتهوه 11-بۆ چارهسهركردنی پژمین و لابردنی بهڵخهم:- 25 گرام له زهنجهبیل لهگهڵ 25 گرام له 25 گرام له رازیانه) لهگهڵ الزعتر ) ی هاڕاو بهبڕی 25 گرام تێكهڵ دهكرێت پاشان 25 گرام نهعناع ههمووی دهكرێته ناو یهك كیلۆ ههنگوین پێش خواردن كوچكێكی بچووكی لێ دهخورێتهوه 12-بۆ كردنهوهی و بههێزكردنی گورچیله و جگهر:- تێكهڵهیهك دروست دهكرێت له (25 گرام ) زهنجهبیلی هاڕاو و (35 گرام ) له گهلاَی ( الغار ) و (5 گرام ) له تۆوی (رهشكه) ههمووی دهكوترێت و لهگهڵ كیلۆیهك له ههنگوین تێكهڵ دهكرێت و پاش خواردن كهوچكێكی بچووكی لێ دهخورێتهوه0 13-بۆ چارهسهركردنی ڕهق بوونی ئهژنۆ و ئازاری فهقهرات:- یهك پهرداخ زهنجهبیلی هاڕاو وه پهرداخێك له صمغ الكلخ،صمغ الترثوت، لزاق الزهب ههموویان پێكهوه دهشێلرێن و شوێنی ئازار یان رهق بوونهكهیان پێ تیمار دهكرێت. 
سپیناخ// Spinage thespinach
پێكهاتهی
له ( 100) گرامدا 40-50 میلیگرام ئاسنی تیایه . بڕێك لهمس +
كۆباڵت + فسفۆڕ + پۆتاسیۆم + گۆگرد + كلۆر + مهنگهنیز + كالیسیۆم .وه دهوڵهمهنده به مادهی كلۆرۆفیل + ڤیتامین بی. ئهی + چهندین ترشهڵۆك وپرۆتین .
سوودهكانی
1-لهش پاراو دهكات و تونیهتی ناهێڵێ .
2- قهبزی لادهبات .
3- به سوده بۆدابهزاندنی كێش .
4- پاكژكهرهوهیه .
5- بۆ ئێسكهنهرمه باشه .
6- وزه بهخشه.
7- بۆنی ناخۆشی ناودهم لادهبات .
8- چلاكی دهدات بهجگهر .
9- بۆئازاری جومگه باشه.
10- بهسوده بۆ توش بوو بهنهخۆشی سیل .
11- بۆلاوازو كهم خوێن باشه.
12- دژی نهخۆشی شێرپهنجهیه .
بۆكێ باش نیه زۆری لێ بخوات ؟
1-مناڵ
2 – ئافرهتی سك پڕ.
3- پیرو لاواز .
4- روماتیزمهو باداری.
5- گورچیله نهخۆش .
6- توش بووبهنهخۆشی زهردوویی .
7- كهسێ ڕیخۆڵهو جگهری نهخۆش بێت .
8- بهد ههرس
*- چۆن بهكار بهێنرێت ؟
1-بهشلهو شۆربا .
2- وهك چا بكوڵێنرێت و ئاوهكهی بهكار بێنه
3- باشترین سپیناخ ئهوهیه كه تازهو گهش بێت
4-كه كولاَ بخورێ نهك ههڵبگیرێ چونكه زوو دهترشێ .
چای سهوز ڕێژهی كۆلیسترۆلی زهرهمهند دادهبهزێنێت بهپێی توێژینهوهیهك ئهوهدهركهوتووهخواردنهوهی چای سهوز سهرهڕای گهیاندنی سوود دهبێتههۆی كهمبوونهوهی ڕێژهی كۆلیسترۆل لهناو خوێندا. ئهمهو ئهو توێژینهوهیهلهووڵاتی چین ئهنجامدراوهو ئهوهدهركهوتووهكهخواردنهوهی چای سهوز كاریگهری لهسهر كهمكردنهوهی ڕێژهی كۆلیسترۆل ههیه. لهلایهن خۆیهوه(شین شین چیگ) لهكۆلێژی (پهكینگ یۆنیۆن) بۆ خوێندنی پزیشكی لهشاری پهكینی پایتهختی چین رایگهیاندووه، خواردنهوهی چای سهوز دهبێتههۆی هێنانهخواردهوهئهو كۆلیسترۆلهی كهزیانی بۆ تهندروستی مرۆڤ ههیهو ئهوهش لهتاقیكردنهوهیهكدا بۆیان ئاشكرا بووه.
بهیبوون یان گوڵه چاوه پشیله /بابونج
|
